zelf zaaien

Kleine pakjes bevatten vaak grootse dingen. Dat gaat wat betreft tuinieren zeker op nu het voorjaar wordt en er overal zaden ontkiemen. Heeft u nog nooit plantjes uit zaad gekweekt?

Zelf zaaien uit zaad opkweken is nog steeds een van de grootste genoegens van tuinieren. Het heef immers iets magisch: zo'n piepklein zaadje dat uitgroeit tot een plant, waarbij alle variaties mogelijk zijn - van cactus tot worteltje en van snijbloem tot eenjarige... Of, voor wie van avontuur houdt en genoeg geduld heeft: vaste planten, bolgewasjes, struiken en bomen. Elke keer als je zelf eigen plantjes zaait, ervaar je opnieuw de verwondering en het opgetogen gevoel dat je als kleine jongen of meisje had; de tijd dat je je zakgeld opspaarde om pakjes zaad te kunnen kopen. Je kweekte ze op in een plastic opgetrokken kasje in de achtertuin. Zelf plantjes zaaien is een geweldige manier om met een klein budget bloembedden te beplanten, terraspotten te vullen en de moestuin nieuw leven in te blazen. Maar anders dan bij gekochte plantjes, waarbij u direct resultaat heeft, moet u bij zaaien wel tijd en geduld (en uiteraard ook liefde) investeren om deze klus van begin tot einde te klaren. Het belangrijkste is dat u weet hoe u het moet aanpakken. Bij zaaien draait het om de aandacht voor de details. Op het zaadpakje staat namelijk precies vermeld welke omstandigheden die zaadjes nodig hebben om te ontkiemen, iets dat van soort tot soort hemelsbreed kan verschillen.

Kies de juiste grond

- turfvrije potgrond is tegenwoordig minstens zo goed als grond op basis van turf, die vroeger favoriet was, en heeft als voordeel dat kwetsbare veengebieden worden ontzien. Turfvrije potgrond wordt gemaakt van de vezelige bast van de kokosnoot (coco-peat) of andere gecomposteerde plantaardige ingrediŽnten, of een mix hiervan - zaai- en stekgrond is licht en luchtig en bovendien steriel, wat de kans op ziekte kleiner maakt. Hij bevat weinig voeding waardoor zaden goed kiemen en de worteltjes minder snel verbranden. Gebruik zaaigrond geen tweede keer: er kunnen inmiddels allerlei sporen zijn ingewaaid of beestjes inzitten; bovendien kunnen ziektes uit het eerste zaaisel (zoals omvalziekte) overgedragen worden. Voor plantjes die lang in hun zaaipot blijven (zoals alpiene planten, cactussen, struiken en andere langzame groeiers) kunt u zaai- en stekgrond en goede potgrond half-om-half mengen en wat extra zand of fijn grit toevoegen om het luchtig te houden. - tuingrond is als zaaigrond niet aan te raden. Er kunnen allerlei ziektekiemen, onkruidzaden, restjes bestrijdingsmiddel en andere vervuilingen inzitten - zelfgemaakte potgrond voldoet vaak goed bij sterkere planten, maar gebruik deze niet om te zaaien. Thuis kunt u de ingrediŽnten minder nauwkeurig mengen, waardoor sommige potten te veel mest kunnen bevatten (en kleien zaden niet willen kiemen). Ook zal de grond nooit helemaal vrij zijn van ongewenste organismen. - potgrond en groeizakken zijn alleen geschikt voor het zaaien van grote zaden

De juiste tijd

Voor veel planten is de zaaidatum cruciaal. Denk aan allerlei half-winterharde eenjarigen als Cosmos of Zinnia: als u die niet bijtijds en warm genoeg zaait, bloeien ze pas in de nazomer, zodat de vorst al na een paar weken een eind aan de bloemen maakt. Dan zijn er de groenten: bietjes die u te vroeg zaait bij koud weer 'schieten door', tomaten die u te laat zaait, gaan pas in oktober vruchten vormen; die worden dan niet meer rijp en zijn alleen nog geschikt voor chutney. Er zijn maar weinig zaden die u elk moment van het jaar kunt zaaien - waaronder enkele langlevende kamerplanten uit tropische streken. Ook de juiste temperatuur is essentieel. Sommige zaden kiemen bij voldoende warmte echt geweldig, maar zijn 'lastig' als de omstandigheden anders zijn. Peterselie bij 21į C in de tuinkas staat in ongeveer een week boven de grond, maar als u hem in februari buiten in de koude natte tuin zaait, gebeurt er maandenlang niets. Zaden van komkommer, courgette en meloen spruiten bijna in ťťn nacht bij 27į C en hebben bij 21į C maar een paar dagen nodig; bij 13į C doen ze er echter weken over om tevoorschijn te komen, waarna die trage kiemplantjes dan vaak ook nog omvallen door schimmelziekte. Omdat temperatuur zo belangrijk is, heeft u voor sommige zaden dus een verwarmde kweekbak of kas nodig.

Licht

Zonder licht, met de nodige warmte, zal er ondanks de warmte er maanden later niets zijn opgekomen. Veel zaden hebben om te kiemen licht nodig dat door het toplaagje grond schemert. Speel daarom op zeker en zet ze op een plek waar veel licht komt.

De juiste techniek

Zaden kiemen evenmin als ze te diep gezaaid zijn - ook dit probleem berust grotendeels op de afwezigheid van licht. Een handige vuistregel: bedek de zaden met een laagje grond dat even dik is als de zaden zelf. Stoffijne zaadjes, zoals van begonia en varensporen, kunt u het beste dunnetjes over het grondoppervlak uitstrooien en niet afdekken. Om te voorkomen dat deze zaadjes uitdrogen, zet u de pot in een flinke plastic zak, die u dichtbindt zodat de lucht binnenin vochtig blijft. Maar ook als u weerbestendige soorten zaait, zoals bomen of alpiene planten, is het nuttig om de zaden af te dekken met een dun laagje grof split; het gewicht voorkomt dat het zaad weggeblazen wordt terwijl er nog steeds wat licht doorheen kan schijnen.




Sitemap

Gouden tips wedstrijd Groei & Bloei magazine 25/03/2016

Irma Tap is de winnares van de ACD Prestige Piccolo kas!

Kook volgens de 80/20 regel! 18/06/2014

Een sterrenchef uit Nederland, Niven Kunz, is fervent gebruiker van groenten in zijn gerechten. Dat doet hij al sinds hij zijn ster kreeg, 10 jaar geleden.

ACD kassen: Kas, tuinkas, kweekkas, tunnelkas