kruiden

Veel mensen zijn kruiden en specerijen compleet vergeten.

Als je gestresst bent, kun je borden door het raam gooien, maar je kunt ook een voetbad in zout water nemen, een remedie van meer dan honderd jaar oud. Zoethout is goed voor de luchtwegen, maakt de slijmen los. Knoflook helpt bij een verkoudheid. Mierikswortel, kardemon, mirte, fenegriek ... Fenegriek maakt koele vrouwen warm. Wie kent al die specerijen nog? Wie gebruikt ze nog en kookt er mee? We zijn het contact met onze grond kwijtgeraakt. Wij proberen dat contact een beetje te herstellen.

Een kruidenhoekje in de kas vol heerlijke geuren en smaken is niet moeilijk aan te leggen of te onderhouden

5 gouden regels: - werk hygiŽnisch en gebruik altijd schoon gereedschap - stop stekjes in een vochtige zak; bewaar ze tot gebruik koel - label uw stekken met naam en datum - hou de stekken warm, maar zet ze niet in de zon - controleer af en toe of de grond niet uitdroogt; geef alleen water als het nodig is Kruiden om zelf te stekken. Via de methode van zachte stek kunt u allerlei kruiden zelf vermeerderen, zoals Santolina, citroenverbena, rozemarijn, lavendel, salie en kattenkruid. Franse dragon zet hier geen kiemkrachtig zaad en moet dus gescheurd of gestekt worden. Siertijm voor de tuin houdt u alleen via stekken soortecht. Tijm en oregano geven uit stek ook sterkere planten die sneller uitgroeien. - kies scheuten met sterke stengels die al wat donkerder groen beginnen te worden. Knip ze af met een scherpe schaar - verwijder de onderste bladeren zonder de stengel te beschadigen - zet de stekken in potjes of in een tray met vakjes met al het blad boven de grond. Label ze met naam en datum Als u weet te voorkomen dat uw stekjes last krijgen van 'stress', bijvoorbeeld door uitdroging, lage luchtvochtigheid of ziekten, zullen ze succesvol groeien. Omdat de meeste kruiden rappe groeiers zijn en aan de lopende band nieuwe scheuten produceren, kunnen ze snel en eenvoudig vermeerderd worden door deze zachte scheutjes te stekken. Slechts enkele soorten worden via afgerijpte, bijna volledig verhoute stek vermeerderd, zoals de groenblijvende heesters mirte en echte laurier.

kruiden = vitamine-bommen

Vitamine A komt voor in twee vormen: retinol en provitamine A. Welke bescherming biedt deze vitamine? Vitamine A is belangrijk voor de werking van onze ogen, helpt bij de instandhouding van ons haar, onze huid en ons tandvlees. Ook wie last heeft van haaruitval, een ongezonde huid of gevoelig tandvlees, is gebaat met deze vitamine. Welke groenten eten we best? Wortelen, andijvie, veldsla, venkel, broccoli, doperwten, groene selderij, paksoi en spinazie leveren meer dan 120 microgram provitamine A per portie van 100 gram. Tal van groene tuinkruiden zijn kleine provitamine A-bommen, met name peterselie, tuinkers, waterkers, kervel, postelein en bieslook.

Kruiden en specerijen: hoe zit het met hun smaak?

Mild Paprikapeper, peterselie (peterselie kweken) Medium Basilicum (basilicum kweken), kervel, bieslook (bieslook kweken), dille (dille kweken), majoraan, oregano, salie, kaneel, citroenkruid, munt (munt kweken), nootmuskaat, roze peper Sterk Anijs, laurierblad, koriander (koriander kweken), komijn, venkel, geneverbessen, rozemarijn, saffraan, bonekruid, dragon, tijm, kurkuma Sterk tot heel sterk Canyennepeper, kruidnagel, knoflook, gember, spaanse pepers, witte peper, zwarte peper, groen peper U vindt hier meer informatie ivm kruiden in onze kas

Gebruik van kruiden

Met uitheemse specerijen zoals peper, kruidnoot, kaneel en kruidnagel wordt in de keuken maar al te kwistig omgesprongen. Inheemse kruiden gebruiken we veel te weinig. Koken met kruiden is spelen met geuren en aroma's, een vorm van creatief koken. Eigenlijk zou in geen enkele kas of tuin een kruidenhoekje mogen ontbreken. De voornaamste functie van kruiden is dat ze reinigend (bloedzuiveren) en opbouwend zijn. In rauwe toestand bevorderen ze de spijsvertering doordat ze inwerken op de verteringsorganen. Verder kunnen sommige kruiden bepaalde nevenwerkingen in voedingsmiddelen neutraliseren. Naast het geven van smaak en het verfijnen van gerechten vullen ze de overige voedingsmiddelen goed aan. Teveel kruiden gebruiken heeft geen zin, daar hun werking dan verloren gaat. Gebruik geen overdreven hoeveelheden.

Opsomming van kruiden

Anijs, basilicum, bernagie, bieslook, vijvoet, bonekruid, citroenmelisse (citroenmelisse kweken), citroenverbena (Citroenverbena), daslook (daslook), dille, dragon, duizendblad (duizendblad kweken), hysop, ijskruid (IJskruid), kamille, karwij, tuinkers (kers kweken), waterkers, kervel, knoflook, komijn, koriander, laurier, lavas, mariadistel (mariadistel), marjolein (marjolein kweken), mierikswortel (mierikwortel kweken), moerasanemoon (moerasanemoon), munt, Oost-Indische kers (Oost-Indische Kers), pepermunt (pepermunt kweken), peterselie, pimpernel, rozemarijn, salie, tijm (tijm kweken), venkel, zuring

Bewaren van kruiden

Drogen

Verse kruiden uit de kas of tuin kunnen gemakkelijk zelf gedroogd worden. U moet ze wel op het juiste moment plukken en dat is juist voor ze gaan bloeien (daar ze anders hun smaak verliezen). Pluk de kruiden op een droge dag en spoel ze snel onder koud stromend water af. Gebruik bij doorlevende kruiden alleen de jonge scheuten. Verdeel de kruiden soort bij soort in kleine bosjes en bind ze met een touwtje bij elkaar. Daarna kunt u de bosjes, omwikkeld met kaasdoek, ophangen en laten drogen in de lucht op een tochtige, donkere plaats. Laat ze zo 4 tot 6 weken drogen. Gedroogde kruiden kunnen ook fijngemaakt worden vooraleer u ze in potten doet. Druk ze met een deegroller plat ofwel door het kruidenmolentje malen. Goed gedroogde kruiden behouden dezelfde eigenschappen als verse kruiden. Bewaar ze maximum 1 jaar.

Diepvriezen

Kruiden kunnen ook zeer goed diepgevroren worden. Was en droog ze en snijd ze fijn. Verpak ze in kleine porties in aluminiumfolie. Vouw de pakjes zeer goed dicht zodat de geuren niet kunnen ontsnappen. Vries ze daarna snel in. Zorg dat ze opgebruikt zijn tegen dat de volgende oogst er is.

Kruiden en hun therapeutische eigenschappen

De genezende kracht van planten. Iedereen die tuiniert weet dat planten goed voor je zijn. Maar uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat ze meer kunnen zijn dan een vaag gevoel van welzijn oproepen. Veel planten bevatten krachtige stoffen die het menselijk lichaam daadwerkelijk kunnen genezen (of schaden). Onze voorouders wisten nog wat planten teweeg konden brengen, en veel ongelukkkige 'wijze vrouwen' werden veroordeeld voor hekserij omdat hun kruidenmiddeltjes iets te goed werkten. Met de komst van de moderne geneeskunde werden traditionele geneesmiddelen meer en meer verruild voor nieuwe wondermiddelen. Sceptici zagen daarbij over het hoofd dat veel van de nieuwe medicijnen werden en worden gewonnen uit planten. De werkzame stof in aspirine, wereldwijd de meest gebruikte pijnstiller, is salicine. Die stof zit van nature in de bast van wilgenbomen (salicine komt van 'Salix', de botanische naam voor wilg) en in een paar andere planten. In geschriften uit de vijfde eeuw voor Christus worden al Grieken beschreven die op wilgenbast kauwen om hoofdpijn en weeŽn te verlichten. Salicine wordt inmiddels synthetisch gemaakt, maar als we een aspirientje nemen, profiteren we nog steeds van precies dezelfde werkzame stof. Of het nu om hartmedicijnen als digitalis gaat - met een werkzame stof uit het vingerhoedskruid - of om anti-kanker-behandelingen die gebaseerd zijn op werkzame stoffen uit taxus, de moderne geneeskunde leunt zwaar op de genezende kracht van planten. Veel gewone keukenkruiden hebben ook een genezende werking. Het enige wat u nodig heeft om daar gebruik van te maken is kokend water en een paar blaadjes. Of het nu om kruidenthee met tijm gaat voor een zere keel, of om een kop kamillethee voor een goede nachtrust, u kunt die kruiden zelf kweken. Planten hebben een grote invloed op het menselijk lichaam. De meeste mensen beseffen dat planten giftig kunnen zijn of geestverruimend kunnen werken, maar heel veel mensen willen niet accepteren dat planten ook geneeskrachtige stoffen kunnen bevatten:

Hebben deze plantjes! Shop beautyproducten in je eigen tuinkas

De interesse in natuurlijke remedies en middeltjes stijgt de laatste jaren. Maar goed ook, want wij westerlingen zijn onze kennis van de natuur in de loop der eeuwen volledig kwijtgespeeld. Bizar als je bedenkt dat de meeste van onze hedendaagse geneesmiddelen en verzorgingsproducten hun oorsprong vinden in diezelfde natuur...
Niet alleen zijn zelfgekweekte en zelfgemaakte kruidenmiddeltjes vaak even effectief, ze zijn ook een pak minder prijzig en fun om te maken. Nieuwsgierig geworden? Dan is het hoog tijd voor een tripje richting tuinkas. - Basilicum: vergemakkelijkt de spijsvertering, helpt bij misselijkheid en duizeligheid; bij pijn tijdens de maandstonden: inwrijven onderaan de buik - Bieslook: bevordert de werking van het hart en de bloedsomloop. Wekt de eetlust op. - Bonenkruid: goed voor spijsverteringsmoeilijkheden. Eetlust opwekkend middel - Dille: rustgevend - Driekleurig viooltje: werkt onstekingsremmend, helpt bij eczeem en huiduitslag en werkt slijmoplossend - Echinacea: versterkt het immuunsysteem en geeft verlichting bij verkoudheid - Echte kamille: vermindert darmstoornissen en maagkrampen en werkt desinfecterend bij huidirritaties - Eucalyptus radiata: te gebruiken bij een neusverkoudheid - Eucalyptus citriodora: te gebruiken bij ontstekingen, bij nekpijn: inwrijven op de nek - Gember(wortel): ondersteunt het algemeen welzijn van het lichaam. Bevordert de weerstand en het uithoudingsvermogen - Goudsbloem: werkt verzachtend bij zonnebrand, acne en puistjes, geeft verlichting bij (maag)zwaren en spijsverteringsklachten - IJzerkruid: werkt ontspannend - Kervel: bloedzuiverend. Urineafdrijvend. Stimulerend. - Koriander: goed bij gebrek aan eetlust. Goed voor de spijsvertering. Voorkomt en verdrijft gasvorming in de darmen - Laurier: goed tegen reuma - Lavas: werkzaam bij keelontstekingen, alsook geelzucht en blaasziekten - Lavendula officinalis: te gebruiken bij slaapstoornissen, bij brandwonden, verbetert de gemoedstoestand en helpt bij stress. Lavendel werkt kalmerend en ontspannend, geeft verlichting bij pijn en werkt ontsmettend bij snijwonden en kneuzingen - Marjolein: geen specifieke eigenschappen (oregano kweken) - Melde is een vitamine C-bom Melde - Melisse: wordt gebruikt bij allerlei nerveuse klachten, zoals maag- en darmklachten, krampen, hoofdpijn, slapeloosheid, lichte overspanning. Bevordert de galsecretie - Mierikswortel: een krachtig wapen tegen hoofdpijn, hoest en blaasontsteking - Munt: bevordert de spijsvertering. Stimuleert het centrale zenuwstelsel - Pepermunt (metha piperita): te gebruiken bij pijn als je ergens tegen stoot: enkele druppels aanbrengen op de pijnlijke plaats en de pijn wordt verlicht. Vermoeidheid, bijvoorbeeld bij het autorijden: enkele druppels op de slapen en achter de orden aanbrengen of gewoon in de auto zelf. Pepermunt helpt bij de spijsvertering, vermindert darmgassen en hoofdpijn - Peterselie: werkt bloeddrukverlagend. Bevordert de urineafscheiding - Rozemarijn: helpt bij de vertering van vetten en is urineafdrijvend, zenuwsterkend en antiseptisch. Rozemarijn verbetert het geheugen en de concentratie, werkt opbeurend en helpt tegen slechte adem(rozemarijn kweken) - Salie: bevordert de spijsvertering. Om hoesten en kou te verminderen en om zweten tegen te gaan (salie kweken ) / salie telen - Sint-Janskruid: werkt als antidepressivum en versnelt genezing van de huid - Tijm: bezit een desinfecterende werking. Helpt bij bloedarmoede, gal- en blaaskwalen en bij slechte spijsvertering - Wintergreen: te gebruiken bij tenniselleboog, bij schouderpijn of plaatselijke rugpijn, werkt spierontspannend en pijnstillend

Kruidenweetjes

* Marjolein "Origanum majorana" Marjolein is de gecultiveerde versie van het keukenkruid oregano, ook wel wilde marjolein genoemd. Afkomstig uit het Midden-Osten, wordt marjolein vanaf de middeleeuwen ook in Europa geteeld, vooral in Frankrijk. Er kan bij verse marjolein veel verschil in smaak zijn. De plant heeft immers veel warmte nodig om zijn kruidige smaak te ontwikkelen, en dat is alleen in Zuid-Europa en streken met een vergelijkbaar klimaat mogelijk. Soms heeft gedroogde marjolein dan ook meer smaak dan verse. Hak verse marjoleinblaadjes fijn en meng ze in salades, in gerechten met tomaat, op pizza of voeg ze op het einde toe aan mediterrane vleesbereidingen. * Tijm Net als rozemarijn is tijm een ProvenÁaals kruid. Het groeit spontaan in de Provence, maar ook in andere streken van het Middellandse Zeebekken. Er worden veel tijmvariŽteiten gekweekt, met groene maar ook met bonte blaadjes. Er zijn kruipende soorten en tijmplanten die er uitzien als kleine struikjes. 'Wilde' tijm is een lage kruipende plant met piepkleine groen blaadjes. Als keukenkruid wordt voornamelijk de 'gewone' struikvormige (keuken)tijm en soms citroentijm gebruikt. Keukentijm kun je toevoegen aan marinades, bouillons, sauzen en soepen, aan vlees, wild en gevogelte. Citroentijm gaat goed bij vis, kip, confituur en fruitsalades. Tijm kun je zowel in koude als in warme gerechten gebruiken. Het kan zonder bezwaar meegebakken of gekookt worden en het is een van de weinige kruiden die erg goed tegen verhitten kan. * Salie Salie groeit in Zuid-Europa. Het is een plant met kleine donsachtige blaadjes en een typische kamferachtige geur. De smaak van salie is sterk. Het kruid past uitstekend bij vette vleessoorten zoals de vette delen van het varken, bij worsten, bij eend en gans. Het is een onmisbaar bestanddeel bij de bereiding van de beroemde ProvenÁaalse 'Aigo boulida', een soep die wordt opgediend om de vertering te vergemakkelijken van al wat daarna nog gegeten wordt. Salie past ook goed bij gerechten waarin sterke smaken zijn verwerkt. In ItaliŽ is de 'ravioli al burro e salvia' (ravioli met boter en salie) een echte klassieker. De bloemen van salie zijn geschikt om in salades te versnipperen. Maar wees spaarzaam: salie kan vlug overheersen. * Dille Dille behoort tot de familie van de schermbloemigen en is herkenbaar aan zijn dunne blaadjes, gele bloemen en bruine zaadjes. Alledrie geven ze een frisse, aromatische, licht anijsachtige geur en smaak aan gerechten. In ScandinaviŽ wordt dille veel gebruikt. Daar is het onder meer een onmisbaar ingrediŽnt van de 'gravlax', gemarineerde zalm. Dille wordt best niet meegekookt of gecombineerd met andere kruiden, omdat het dan zijn smaak verliest. De fijngesnipperde blaadjes kun je toevoegen aan soepen en sauzen en vooral aan vis. De bloemen worden gebruikt voor het inleggen van komkommers, uien en augurken. Of je kunt er azijn mee aromatiseren. De zaden parfumeren cake en gebak. * Basilicum "Ocimum basilicum" De naam basilicum is afgeleid van het Griekse woord 'basilikos', wat 'koninklijk' betekent. De Egyptenaren gebruikten basilicum om hun doden te balsemen, de Grieken associeerden de plant met rouw, de Romeinen zelfs met haat. Het is een plant die gedijt in warme streken. In ItaliŽ wordt basilicum in grote hoeveelheden gekweekt en gebruikt voor pesto en in allerlei gerechten met tomaten. Ook in de Zuid-Franse keuken wordt veel basilicum gebruikt. Je kunt het blad het best fijnstampen met olie of met de vingers verscheuren en dan fijnhakken om het toe te voegen aan gerechten. Dit doe je bij voorkeur pas tegen het einde van een bereiding: lang verwarmen doet veel smaak verloren gaan. Het kruid smaakt ook lekker uitgestrooid over salades en gesneden tomaten. * Anijs Groene anijs is een typische schermbloemige plant, ze heeft witte parasolvormige bloemetjes en een zeer uitgesproken geur. Uit de donsachtige grijs-groene gestreepte pitjes van de plant haalt men anijsolie. Snoepfabrikanten maken gebruik van haar zoethoutsmaak. Drankenfabrikanten creŽren er nationale drank mee: Pastis in Frankrijk, Raki in Turkije, Ouzo in Griekenland en Aguardiente in Zuid-Amerika. De zaden worden onder meer gebruikt om er koekjes, gebak en brood mee te parfurmeren, in confituur en in kruidenmengsels voor bereide vleeswaren. * Knoflook "Allium Sativum' Knoflook komt uit AziŽ, maar we hebben de naam te danken aan de Kelten. Het Keltische woord 'al', betekent 'warm': knoflook heeft immers een 'vurig temperament'. Sinds de Oudheid wordt knoflook geteeld in het Middellandse Zeegebied. Men schrijft het kruid zowel medicinale als culinaire eigenschappen toe. Door de eeuwen heen werd knoflook ook geroemd om zijn magische kracht. Zo legde men in de middeleeuwen knoflookstrengen op kerkhoven om vampiers te verjagen. Er zijn vermoedelijk meer dan 600 knoflooksoorten over de hele wereld. Ze verschillen in grootte, kleur, vorm, smaak, aantal tenen per voet, scherpheid en bewaarbaarheid. Rauw of gefruit geeft knoflook smaak en geur aan salades, groentegerechten, vlees, soepen en sauzen. Daarnaast laat het zich uitstekend combineren met (olijf)olie en azijn. * Rozemarijn "Rosmarinus officinalis" Rozemarijn behoort net als tijm tot de lipbloemigen. De blaadjes van rozemarijn zijn heel sterk, de plant blijft dan ook het ganse jaar door geuren. Rozemarijn wordt in de landen van het Middellandse Zeegebied geteeld, vooral in Frankrijk. Het wordt al eeuwenlang gebruikt om spijzen beter te laten verteren en om geest en zinnen te stimuleren. Het is ťťn van de weinige kruiden die goed bestand zijn tegen lang verhitten. Ook bakken in hete olijfolie, samen met bijvoorbeeld aardappelen of groenten, kan perfect. Je kunt rozemarijn in zijn geheel meestoven of -koken, de naadjes van de takjes plukken en kleinsnijden, of de hele naalden in vlees prikken. Vooral in combinatie met lams-, varkensvlees en kip is rozemarijn op zijn best. * Oregano "Origanum vulgare" Oregano is de ongecultiveerde familie van het keukenkruid marjolein en wordt ook wel wilde marjolein genoemd. Oregano wordt vaak gebruikt in de mengeling 'Herbes de Provence', in het gezelschap van andere kruiden als marjolein, tijm, rozamarijn, ... Je kunt oregano rauw gebruiken in salades of meekoken in gerechten. Het kan lang meekoken zonder dat de smaak verloren gaat. Vooral gedroogde oregano ontwikkelt tijdens het koken langzaam z'n volledige smaak en wordt daarom vaak gebruikt in tomatensauzen.

Massage met Etherische OliŽn

Etherische oliŽn moeten voor massages altijd verdund worden met een basisolie. Massage is de meest effectieve manier om etherische oliŽn te gebruiken. De oliŽn worden hierbij goed door de huid opgenomen en kunnen zo verlichting brengen bij veel kwalen, ook bij inwendige problemen. Voor een ontspannende massage kunt u 10-15 druppels etherische olie toevoegen aan 100 ml basis olie. Voor de behandeling van diverse aandoeningen dient de hoeveelheid essentiŽle olie in het mengsel tussen de 1 en 3 % te zijn. Fysieke kwalen als bijv. reuma verlangen een hogere concentratie dan emotionele of nerveuze aandoeningen. Voor een algeheel welbevinden kan men zichzelf handen of voeten masseren. Vele delen van het lichaam die ongemak veroorzaken kunnen vaak zelf gemasseerd worden. Zo kan bij indigestie de maagstreek in de richting van de klok met Pepermunt ingewreven worden. * Bergamot -kalmerend -verhelpt: angst en depressies -bevordert: kracht, ontspanning * Gember -eetlustopwekkend -winderigheid -verhelpt: oververmoeidheid en te strenge zelfdiscipline -bevordert: kracht * Jasmijn -kalmerend -slapeloosheid -afrodisiacum -verhelpt: afstandelijkheid, koelheid -bevordert: liefde en passie * Lavendel -kalmerend -rustgevend -zuiverend -verhelpt: emotionele trauma's en negatieve houding -bevordert: frisheid, harmonie * Munt -krampstillend -verkoelend -kalmerend -na eten: opwekkend -verhelpt: drift en woede (bij hoofdpijn en migraine: enkele druppels in nek of slapen) * Kamille -ontstekendwerend -kalmerend -krampstillend -menstruatiestoornissen (onregelmatig, uitblijven) -verhelpt: boosheid, frustraties en nerveusheid -bevordert: zachtheid en harmonie * Basilicum -zenuwtonicum -krampstillend (ingewanden) -verhelpt: faalangst en doemdenken -bevordert: kracht en begrip * Laurier -pijnstillend (tandpijn) -slijmoplossend -artritis -verhelpt: angst, verwarring, negatieve gedachten -bevordert: vertrouwen, helderheid, eigen waarde * Melisse -depressie -geheugenstoornissen -kalmerend -slaapstoornissen -verhelpt: depressie, melancolie, stress, overwerktheid, nerveuse crisis -bevordert: kracht * Kaneel -bactericide blaasonsteking (E.Coli) -verhelpt: zich vastklampen -bevordert: warmte, geborgenheid * Anijs -oestrogeen like amenorroe -menopause stoornissen -verhelpt: angst -bevordert: troost en geborgenheid * Kruidnagel -bactericide -antiviraal -tandpijn -verhelpt: materialisme -bevordert: begrip voor vergankelijkheid intessante links: tuinkruiden kruiden telen www.overkruiden.nl www.kruidenvrouwtje.nl www.natuurlijkwijs.com www.avogel.nl www.dekruidhof.nl citroenverbena kweken aloe vera kweken lavas telen kas




Sitemap

Gouden tips wedstrijd Groei & Bloei magazine 25/03/2016

Irma Tap is de winnares van de ACD Prestige Piccolo kas!

Kook volgens de 80/20 regel! 18/06/2014

Een sterrenchef uit Nederland, Niven Kunz, is fervent gebruiker van groenten in zijn gerechten. Dat doet hij al sinds hij zijn ster kreeg, 10 jaar geleden.

ACD kassen: Kas, tuinkas, kweekkas, tunnelkas